Norma grzejnikowa DIN EN 442
Europejska norma dotycząca grzejników DIN EN 442
Jedną z najważniejszych cech grzejników pokojowych jest moc cieplna. Projektant potrzebuje tej informacji, aby móc dobrać grzejnik i mieć pewność, że pokryje on wymagane zapotrzebowanie na ciepło. Dla rynku natomiast jest to ważny parametr pozwalający ocenić stosunek jakości do ceny.
Dlatego od października 1971 roku istnieje norma DIN 4704, w której określono zasady wyznaczania mocy grzejników pokojowych. Aby zapewnić zaufanie na rynku, wszyscy producenci grzejników pokojowych zlecają rejestrację neutralnie zmierzonych parametrów mocy w DIN CERTO, Gesellschaft für Konformitätsbewertung mbH. Jako znak tej rejestracji, w dokumentacji technicznej podawany jest również numer rejestracyjny dla wszystkich typów grzejników.
Podczas gdy w Niemczech badanie grzejników pokojowych przeprowadzano w otwartej kabinie pomiarowej ustawionej w dużym pomieszczeniu, badania za granicą odbywały się w innych warunkach, np. w zamkniętych komorach pomiarowych ze ścianami zewnętrznymi chłodzonymi powietrzem lub cieczą z każdej strony. Ta rozbieżność stworzyła potrzebę opracowania nowej normy.
Każdy producent grzejników, jeśli chciał wprowadzić swoje produkty na rynek w kilku krajach Europy, musiał przeprowadzać pomiary w każdym z nich. Ponieważ w każdym kraju panowały inne warunki badawcze, uzyskiwano również różne wyniki, tzn. ten sam model grzejnika miał w różnych krajach różną moc cieplną.
Nowa norma DIN EN 442 kończy z tym zamieszaniem. Po raz pierwszy w całej Europie ujednolicono warunki pomiaru określające oddawanie ciepła przez grzejniki. W Anglii czy Austrii, w Niemczech, Danii czy we Włoszech: pomiary odbywają się w tych samych warunkach. Zakłócenia konkurencji wynikające ze stosowania różnych metod pomiarowych przeszły tym samym do przeszłości.
Od lutego 1997 roku weszła w życie nowa norma DIN EN 442 część 1 i część 2. Zastępuje ona dotychczasową normę DIN 4704 oraz części normy DIN 4703. Opisuje ona minimalne wymagania dotyczące grzejników oraz metodę i procedurę pomiaru mocy cieplnej grzejników pokojowych. Norma ta weszła w życie niemal w tym samym czasie we wszystkich krajach europejskich.
Co zmienia się dla użytkownika?
Oczywiście moc cieplna poszczególnych grzejników nie zmieni się znacząco. Fizyka przecież nie zmieniła się z powodu nowej normy. Wartość liczbowa sama w sobie musi być jednak w poszczególnych krajach nieznacznie skorygowana w górę lub w dół.
Istnieje jednak jedna istotna zmiana. Dotychczas nominalną moc cieplną podawano przy warunkach znamionowych 90/70/20. Dawało to tzw. nadtemperaturę między średnią temperaturą grzejnika a temperaturą pomieszczenia wynoszącą DtN = 60 K. W gremiach europejskich zgodnie uznano, że obecnie tylko w wyjątkowych przypadkach instalacje grzewcze projektuje się z takimi temperaturami. Nowe temperatury znamionowe wynoszą obecnie:
- temperatura zasilania 75 ℃,
- temperatura powrotu 65 ℃,
- temperatura pomieszczenia 20 ℃.
Daje to teraz "nową nadtemperaturę" wynoszącą DtN = 50 K. Dla praktyka i użytkownika ma to dwa znaczenia:
1. Przeliczanie ze starych na nowe wartości
Dla fachowca nie stanowi problemu przeliczenie dotychczasowych mocy cieplnych z DtN = 60 K na DtN = 50 K. W nowych wartościach uwzględniono jednak niezbędne poprawki wynikające ze zmienionych warunków pomiarowych. Projektant lub instalator powinien zatem w przyszłości przy projektowaniu instalacji grzewczych przyjmować moc grzewczą podaną przez producentów.
2. Przeliczanie na inne warunki temperaturowe
Moc cieplną można, jak już wspomniano, przeliczyć również na inne nadtemperatury. Odbywa się to, jak dotychczas, zgodnie ze wzorem:
Przy czym:
Dt = pożądana nadtemperatura
DtN = nominalna nadtemperatura (50 K)
n = wykładnik grzejnika
Z rysunku wynika, że przy przeliczaniu wychodzi się z nowego punktu znamionowego, dlatego należy zwrócić uwagę, aby dla nominalnej mocy cieplnej i nominalnej nadtemperatury zawsze stosować nowe wartości. Można je uzyskać od producentów. Do obliczeń szacunkowych można również wykorzystać nowe współczynniki przeliczeniowe, takie jak podano w dokumentacji producenta.
Nowe wartości mocy cieplnej
Ponieważ w laboratoriach badawczych nie da się "z dnia na dzień" zmierzyć wszystkich grzejników wszystkich producentów według nowych warunków, w całej Europie ustalono, że nowe wartości będą w okresie przejściowym wyznaczane obliczeniowo. Od 1 października 1997 r. będą one publikowane przez producentów w ich dokumentacji. Nowe grzejniki są oczywiście mierzone od razu według nowej normy, a te znajdujące się już na rynku w okresie przejściowym. Oczywiście producenci w swojej dokumentacji będą informować, czy podane wartości mocy cieplnej są zmierzone, czy obliczone.
W Niemczech, jak już wspomniano, wszystkie wartości mocy cieplnej są dotychczas rejestrowane w DIN CERTO w Berlinie i opatrzone numerem rejestracyjnym. Numer ten można zawsze znaleźć w połączeniu ze znanym znakiem "DIN-geprüft" przy informacjach o mocy cieplnej podawanych przez producenta. Nowe, przeliczone wartości są również rejestrowane w DIN CERTO, jednak do numeru rejestracyjnego dodawana jest litera "E". Numery rejestracyjne wszystkich wartości zmierzonych już zgodnie z DIN EN 442 są oparte na nowym schemacie.